Afdichtmiddelen zoeken snelste weg naar auto a/c units in Europa.

Onzorgvuldige marketing baart zorgen

In 2005 werd er in de Europese markt vloeibare afdichtmiddelen voor auto a/c units geïntroduceerd. Deze afdichtmiddelen zijn bedoeld om in geval van dure reparaties aan de auto a/c unit in oude auto's waar dergelijke reparaties economisch gezien geen zin meer hebben, de klant een alternatieve oplossing te kunnen bieden. Het product is reeds vele jaren beschikbaar op de N-Amerikaanse markten.

Op de N-Amerikaanse markten klinken nu geluiden dat als gevolg van ondeskundig gebruik afdichtmiddelen veelvuldig tot schades in units en apparatuur leiden. In Europa heeft het er nu alle schijn van dat afdichtmiddelen op ondeskundige wijze aan grossiers en servicebedrijven worden aangeboden.

In dit artikel een beschrijving van de problemen, hoe ze ontstaan en wat er tegen kan worden gedaan. Om te beginnen een korte beschrijving van het product.

Het product

Een afdichtmiddel of sealant is een vloeibaar middel dat aan de kringloop van de a/c unit wordt toegevoegd en door het circuit circuleert met het koelgas en de olie. In het geval van een lekkage tot een bepaald formaat hecht de sealant zich in uitgeharde vorm tegen de lekkageplek en dicht deze hiermee af. Sealants bestaan in drie soorten: de sealant als verjongingskuur of conditioner van o-ringen en andere rubberachtigen, de sealant als afdichtmiddel voor metalen componenten en de sealant die beide soorten in zich combineert.

Metaalsealants zijn bedoeld voor lekkages tot een bepaald formaat. Voor het juiste gebruik van sealants is het van groot belang dat de inbrengprocedure exact wordt gevolgd. Onderdeel hiervan is o.a. het vervangen van het filterdroger. De unit dient droog te zijn voordat de sealant wordt ingebracht. De totale procedure vraagt 1 tot 1,5 uur. Uit de werkprocedures van aanbieders blijkt dat deze exact dient te worden opgevolgd en dat een zeker basiskennis van a/c systemen wordt verondersteld.

Het risico van dichtmiddelen

Zonder direct op de voor- en nadelen van afdichtmiddel als product in te gaan -objectieve rapporten hierover bestaan immers niet- staat vast dat het onoordeelkundig verwerken van het product tot grote schade aan de a/c unit en/of serviceapparatuur kan leiden. Indien de unit niet lang genoeg is gevacumeerd en niet volledig droog is zal de sealant na te zijn ingebracht het nog aanwezige vocht direct opzoeken en ter plaatse uitharden (danwel bij nieuwe lekkage of door de sealant niet afgedichtte lekkage) . Dit kan tot blokkades in de unit leiden. De druk en de temperatuur in de unit kan hierdoor oplopen en de unit zal niet meer naar behoren functioneren. In het uiterste geval kan de unit als gevolg van een kapotte compressor uitvallen. Indien een afdichtmiddel in het servicestation met vocht in aanraking komt kan het ter plaatse uitharden en de apparatuur beschadigen. Met name de 'magneetkleppen'zijn hiervoor zeer gevoelig.

Problemen in Noord-Amerika

Dat er sprake was van groeiende problemen met afdichtmiddelen kwam enkele jaren geleden in de Verenigde Staten naar buiten toen verschillende autofabrikanten en aanbieders van serviceapparatuur besloten geen garantie meer te geven indien hun producten met dichtmiddel werden aangetroffen. Directe aanleiding hiertoe waren a/c componenten en vulslangen van servicestations die compleet door uitgeharde sealant waren geblokkeerd. Inmiddels hebben zich alle Amerikaanse autofabrikanten bij deze maatregel aangesloten. Uit de stellingname van de autofabrikanten wordt niet duidelijk of het product wordt afgewezen vanwege het feit dat de werking niet zou deugen of vanwege het feit dat een juiste verwerking te hoge eisen stelt aan het werkplaatspersoneel en de omstandigheden.

De omvang van het probleem lijkt het laatste jaar in de Verenigde Staten te zijn toegenomen. Dit heeft grotendeels te maken met de typische omstandigheid dat R-134a in de Verenigde Staten in iedere grote supermarkt en auto-onderdelenhandel voor iedereen te koop is. Het zijn veelal doe-het-zelvers die hiervan gebruik maken om zo hun auto a/c unit zelf bij te kunnen vullen. Fabrikanten van andere auto a/c serviceproducten hebben hierop gretig ingehaakt. Het gevolg is dat nu ook andere auto a/c producten zoals dichtmiddelen voor de consument vrij te koop zijn

Dit laatste heeft geleid tot een behoorlijk aantal gevallen waarbij de auto a/c unit door ondeskundig inbrengen van de sealant door de doe-het-zelvers zwaar beschadigd is geraakt. Deze beschikken immers niet over de juiste kennis en apparatuur om het product op de juiste wijze te verwerken.

Oorzaak en gevaar

De oorzaak van deze onzorgvuldige wijze van aanbieden heeft enerzijds te maken met de keuze van distributiekanalen door de fabrikanten. Fabrikanten die het niet zo nauw nemen en de voorkeur geven het product zo snel mogelijk in grote aantallen te verkopen zullen kiezen voor de gerenommeerde automobielgroothandel. Deze heeft in de meeste gevallen weinig kaas gegeten van de ins en outs van auto a/c techniek. Deze groothandels verkopen daarbij aan iedereen die het product wil hebben.

Ook de snelle groei van de auto a/c industrie in Europa zal een rol spelen bij deze onzorgvuldige wijze van marketing. Iedereen wil immers zijn graantje meepikken van de 'booming' auto a/c markt.

Het gevaar van deze ontwikkeling is duidelijk. Het zullen vooral minder gespecialiseerde auto werkplaatsen zijn die vooral op het vullen en het vervangen van componenten toeleggen, die voor dit aangekondigde gemak zullen zwichten en zich nu in staat achten de meeste kleine lekkages op deze wijze te repareren. Veel van deze bedrijven zijn niet op de hoogte van het belang -of dit niet begrijpen- om de voorgeschreven procedure exact te volgen. Ook mag worden verwacht dat veel van deze bedrijven zelden of nooit zullen overgaan tot het vervangen van de droger.

De consequentie hiervan kan zijn dat een groot aantal auto a/c units -van oud tot relatief nieuw- op de incorrecte wijze van dichtmiddel worden voorzien en met schade zullen uitvallen.

Conclusie

Of het probleem in Europa uiteindelijk zo groot zal worden hangt nauw samen met het verantwoordelijkheidsgevoel bij de fabrikanten en verdelers van dichtmiddelen. De meeste verdelers zijn zich waarschijnlijk (nog) niet bewust van de schade die het product bij ondeskundig gebruik kan aanrichten. Weliswaar wordt het product uitsluitend voor professioneel gebruik geadviseerd, er staat echter niet bij dat het hierbij om professioneel a/c gebruik gaat.

Dichtmiddel in de a/c unit; wat te doen?

Op dit moment zij er twee mogelijkheden als is vastgesteld dat een auto van dichtmiddel is voorzien. De a/c unit behandelen c.q. repareren of de klant wegsturen. Wat ons betreft is repareren de beste keuze. Dergelijke reparaties zijn zeer uitgebreid en de unit zal sowieso een keer door iemand moeten worden schoongemaakt.

Ons advies is hierbij de volgende stappen te ondernemen;

1. Informeer de klant over wat u heeft aangetroffen en het daaruit resulterende probleem. Informeer de klant ook dat dichtmiddelen een laatste redmiddel zijn als de kosten van het repareren van een lekkage hoger zijn dan de waarde van de auto. Vertel hem ook dat de unit kan worden hersteld maar dat er slechts beperkte garantie kan worden gegeven.

2. Zuig het koelgas af via een extern filter (bijv. Recycle-guard).

3. Spoel de componenten met een spoelmiddel dat is ontworpen voor het verwijderen van vloeibare dichtmiddelen. Sluit dit desnoods met de leverancier van het spoelmiddel kort.

4. Vervang filterdroger, expansieventiel (of orifice-tube) en voeg schone nieuwe olie toe. (let op type en viscositeit).

5. Repareer of vervang de componenten die beschadigd zijn totdat de unit weer normaal functioneert. Iedere vorm van uitgehard dichtmiddel in een component kan tot restricties leiden en dient te worden vervangen.